CLS Consensus Sp. z o.o.

Zadzwoń
po bezpłatną poradę!

+48 76 724 33 51

Słownik pojęć

1. Działanie i zaniechanie

Artykuł 415 Kodeksu Cywilnego stanowi: ”Kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia”. Natomiast wina może przejawiać się zarówno w działaniu jak i zaniechaniu. Zatem czynem, który będzie skutkował odpowiedzialnością odszkodowawczą może być podjęciem określonych czynności czyli działanie, jak i powstrzymanie się od określonych działań tj. zaniechanie. Istotnym jest, aby pomiędzy działaniem, a zaniechaniem istniał adekwatny związek przyczynowy.

2. Egzoneracja

W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym przesłankami egzoneracyjnymi nazwane są takie stany, których wystąpienie powoduje wyłączenie odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego, na podstawie danego przepisu opierającego się na zasadzie ryzyka. Okoliczności te, stanowiące numerus clausus są w ustawie wyraźnie wskazane. Przesłankami egzoneracyjnymi są: siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego oraz fakt, że szkoda nastąpiła wyłącznie z winy osoby trzeciej za którą posiadacz pojazdu mechanicznego nie ponosi odpowiedzialności. Dowód występowania przesłanek egzoneracyjnych musi przeprowadzić posiadacz mechanicznego środka komunikacji.

3. Koszty leczenia

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia poszkodowanego naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Poszkodowany może wystąpić do podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody z roszczeniem o zwrot poniesionych kosztów leczenia. Nadto poszkodowany może ubiegać się o wyłożenie z góry środków finansowych niezbędnych na leczenie. Nie ogranicza tego fakt, że poszkodowany może korzystać z opieki zdrowotnej, finansowanej ze środków publicznych.

4. Koszty pogrzebu

Zgodnie z brzmieniem art. 446 § 1 k.c. podmiot odpowiedzialny cywilnie za szkodę jest zobowiązany zwrócić koszty pogrzebu osobie, która rzeczywiście je wydatkowała, bez znaczenia w tym zakresie pozostają kwestie spadkowe, a także fakt przynależności do kręgu osób najbliższych. W skład kosztów pogrzebu wchodzą wszelkie usługi związane z pochówkiem, koszty organizacji stypy, zakupu odzieży żałobnej, a także zakupu nagrobka granitowego. Jednakże Sąd Najwyższy wskazuje, że refundacji podlegają jedynie przeciętne ceny nagrobka, nawet jeśli rzeczywisty koszt był zdecydowanie wyższy.

5. Odpowiedzialność cywilna

Ze względu na charakter działań rodzących odpowiedzialność cywilną wyróżniamy: odpowiedzialność deliktową wynikająca z czynów niedozwolonych oraz odpowiedzialność cywilną kontraktową, której podstawą jest niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązania.Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: powstanie szkody, popełnienie przez sprawcę czynu niedozwolonego oraz związek przyczynowy między szkodą, a zawinionym działaniem lub zaniechaniem osoby odpowiedzialnej.

6. Odpowiedzialność na zasadzie winy

Odpowiedzialność cywilna oparta na zasadzie winy to podstawowy rodzaj odpowiedzialności uregulowany w art. 415 Kodeksu Cywilnego, który stanowi, że ten kto swoim zawinionym czynem wyrządził komuś szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia. Obowiązek naprawienia szkody na zasadzie winy wynikać może zarówno z działania sprawcy jak i zaniechania, czyli niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku.

7. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka

Podmioty, których działalność stwarza dla otoczenia szczególne niebezpieczeństwo, a do tej grupy zaliczają się posiadacze pojazdów mechanicznych, ponoszą odpowiedzialność cywilną niezależnie od swojej winy. Jest to szczególny rodzaj odpowiedzialności przewidziany w Kodeksie Cywilnym w art. 433 - 436 ustawy. Do uznania odpowiedzialności na zasadzie ryzyka konieczne jest wykazanie szkody oraz związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody, a szkodą. Zobowiązany do naprawienia szkody może uchylić się od odpowiedzialności, udowadniając zaistnienie wyłącznie jednej z przesłanek egzoneracyjnych tj. że szkoda nastąpiła na skutek siły wyższej, wyłącznie z winy osoby trzeciej lub wyłącznie z winy za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności.

8. Siła wyższa

W powszechnym przekonaniu vis maior - siła wyższa to zjawisko pochodzenia zewnętrznego, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia nawet przy zachowaniu należytej staranności. Przy czym należy pamiętać, że te wszystkie trzy cechy muszą występować łącznie. Typowymi przykładami siły wyższej są: zdarzenia o charakterze naturalnym np. trzęsienie ziemi, powódź, lawina. Siły wyższej nie stanowią takie zdarzenia jak gołoledź, nagły atak epilepsji kierowcy czy pęknięcie opony, ponieważ nie stanowi to zjawiska pochodzenia zewnętrznego. Siła wyższa musi mieć charakter przemożny tzn. że chodzi o zdarzenia niemożliwe do przewidzenia.

9. Wyłączna wina poszkodowanego

Wyłączna wina poszkodowanego stanowi jedną z przesłanek egzoneracyjnych, czyli wyłączającą odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Z wyłączną winą poszkodowanego mamy do czynienia w sytuacjach kiedy np. pieszy nagle wtargnie na jezdnię wprost przed nadjeżdżający samochód. W celu uznania wyłącznej winy poszkodowanego konieczne jest wykazanie, że sam poszkodowany swoim zachowaniem doprowadził do zdarzenia wywołującego szkodę. Tylko wyłączna wina poszkodowanego może skutkować brakiem odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu czy prowadzącego na własny rachunek przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody.

10. Wyłączna wina osoby trzeciej

Wyłączna wina osoby trzeciej jest jedną z trzech okoliczności wyłączających odpowiedzialność opartą na zasadzie ryzyka. Posiadacz pojazdu mechanicznego oraz prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody mogą uchronić się od odpowiedzialności, jeśli będą w stanie wykazać, że szkoda jest wyłącznie następstwem zawinionego zachowania osoby trzeciej za którą nie ponoszą odpowiedzialności, np. sytuacja wtargnięcia pieszego na jezdnię, który zmusił kierującego do zjazdu na pobocze i potrącenia przebywającej tam osoby. W omawianym przypadku wyłącznie winnym zaistnienia zdarzenia jest pieszy - kierujący pojazdem oraz jego ubezpieczyciel pozostają wolni od odpowiedzialności cywilnej.

11. Regres

Jest to roszczenie zwrotne towarzystwa ubezpieczeń. W przepisach ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wskazano przypadki, kiedy towarzystwo ubezpieczeń ma prawo dochodzić zwrotu wypłaconego z tytułu OC odszkodowania od kierującego pojazdem. Uprawnienie to przysługuje w sytuacjach kiedy kierujący pojazdem wyrządził komuś szkodę umyślnie lub będąc w stanie po spożyciu alkoholu albo pod wpływem środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii, a także gdy wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa, nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi za wyjątkiem kiedy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą, podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa oraz wtedy kiedy kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia.

12. Ugoda

Jest regulowana w art. 917-918 Kodeksu Cywilnego. Ugoda jest umową zawartą między stronami danego stosunku prawnego, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w celu uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z określonego stosunku prawnego lub po to by zapewnić ich wykonanie albo uchylić istniejący spór lub ten mogący powstać w przyszłości. Elementem koniecznym każdej ugody pozasądowej jest zgodna wola stron co do jej zawarcia oraz wzajemne ustępstwa. Po zawarciu ugody nie można uchylić się od skutków prawnych z powodu odnalezienia dowodów co do roszczeń, których ugoda dotyczy, chyba, że została zawarta w złej wierze.

13. Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w skrócie PBUK jest organizacją zakładów, które prowadzą na terytorium Polski obowiązkowe ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe z ruchem tych pojazdów. Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych jest instytucją wykonującą zadania określone w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Do głównych zadań PBUK należy organizowanie likwidacji szkód lub bezpośrednia likwidacja szkód spowodowanych w Polsce przez posiadaczy zarejestrowanych w krajach będącymi członkami Systemu Zielonej Karty. Ponadto PBUK pełni rolę organu odszkodowawczego i ośrodka informacji zgodnie z IV dyrektywą komunikacyjną.

14. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w skrócie UFG jest instytucją powołaną do realizacji wypłat odszkodowań w przypadku spowodowania szkód na osobie lub w mieniu przez pojazdy niezidentyfikowane lub w stosunku do których nie został wykonany obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC. UFG pełni również funkcję informacyjną, prowadzi rejestr zawieranych umów ubezpieczenia OC. Członkami Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego jest m.in. każdy zakład ubezpieczeń (również zagraniczny zakład ubezpieczeń działający na terytorium Polski zgodnie z przepisami prawa polskiego i mający wymagane zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej) mający zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, przy czym TU staje się członkiem Funduszu z mocy prawa z chwilą zawarcia pierwszej umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC.

15. Nawiązka

Nawiązka jest środkiem karnym uregulowanym w art. 46 Kodeksu Karnego. W przypadku skazania oskarżonego za przestępstwo spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządów ciała lub rozstroju zdrowia, a także za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu sąd na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części. Według prawa polskiego sąd może zasądzić nawiązkę w wysokości do 100 000 złotych (art. 48 k.k.). Nawiązka jest środkiem karnym wobec czego nie wpływa na możliwość dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych od sprawcy zdarzenia.

Zgłoś wypadek

Zostaw dane skontaktujemy się z Tobą
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez CLS Consensus Sp. z o.o. zgodnie z regulaminem.

Nie rób tego Sam. Wybierz profesjonalnego Pełnomocnika. W Twojej sprawie reprezentuje Cię zespół Prawników.

Możemy Ci pomóc, jeżeli miałeś wypadek komunikacyjny po 10.08.1997 r.

W przypadku kierującego, który spowodował wypadek komunikacyjny i nie posiadał ważnej umowy...

Rynek kancelarii odszkodowawczych w Polsce w ostatnich latach bardzo dynamicznie się rozwinął. Osoby poszkodowane...

Szkody osobowe ze skutkiem śmiertelnym (utrata bliskiej osoby) - studium przypadku.

Pomysł na biznes. Zapraszamy do współpracy!

Newsletter

Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco!
 
Copyright 2012 Centrum Likwidacji Szkód Consensus. All rights reserved
Projekt i wykonanie: www.StudioGraficzne.com